
Premessa:
Anche questo racconto , rispecchia in parte il mio voler ricordare il mio paese natìo , dove ho trascorso la mia infanzia : Posada , col suo centro storico , dove mi rifugio spesso nelle mie fantasie quotidiane .
In pratica è la storia di un ragazzino di dieci anni , dove con la sua fantasia amorosa , travagliata sempre dalla presenza dei genitori , in effeti , rovinano un pò i suoi sogni , denotando in parte , il fatto che i genitori , non capiscono spesso quello che frulla nella mente di un adolescente , presi anche loro dal loro modo di essere : duro , poco aperti al dialogo , chiusi in se stessi , lontani dal mondo del ragazzo , ormai invaghito dai giuochi e dall’amore che colmava la sua fantasia adolescenziale .
Quella era la voglia di vivcere la vita , proprio così come tutti i suoi coetanei amavano passare le giornate , quando si giocava con le amichette , sognando…………………..a far l’amore .
LIBEROS de OLARE
Sas dies de entu chi in cussas dies si fit pesadu , fintzas pighendeche sas predas de su caminu , a bellu – a bellu si fin apaghiende .
Baborta , fintzas cussas dies , regalan attimos curiosos . Mi torrat su surrisu in lavras , mascamente cando mi ponìo a apompiare sas féminas a ziru in sas carreras de su tzentru istoricu , gherrende a bentu contrariu chind’úna manu a sa bunnedda chi li fit artzende su entu , e chin s’àtera in conca , mantenzende sa canistredda prena , in chirca de torrare a dommo .
Ancora , Pasada , in su tzentru istoricu , fit galu abitada .
Sas famílias rendían cussu abitadu , unu logu chi faghíat piaghere a b’abitàre . Non lontanu dae dommo umbe mannedda mea teníat unu tzillereddu , teniammus , mannos e minores , duas pratas umbe nos tzapaiammus sèmper a zogare .
Da umbe istaío ieo , potío tènner sa possibilidade de andare a zogare in diversos postos , chena mi allontanare meda . Si cherío andare a chirr’a subra , bi fit su tzentru istoricu chin su Casteddu de sa Fae e , si imbezes cherío falare a chirr’a bassu , bi fit sa zona de coghefae , de sas tilibas , a pès de su campusantu .
Cussos fin sos postos aumbe mi che fuío chin coro , e sos meos mi chircaìan che fariados , prima in cue apustis in cudd’ala .
Totu custos postos , po mene tenían unu particolare , d’onzi angulu teníat un’ammentu e unu significadu enorme .
Su entu , menomale ses carmadu , commo fit torrende sa serenidade in cussos gutturos e camineras , prenas de zente andende e torrende e sas pratas prenas a isticcu de pitzinneddos a brincos e a boghes , e de anzianos setidos arreionende da cando fin zovanos issos , mentovende contos e paristiolas e isparende fàulas a gran carica .
In cussu mamentu , mi prenaío sa conca de milli fantasias , sonniende una Sardigna a ogros abertos , chi mai àio istu , solu in su mentovu , mi faghío un’ìdea de custa terra nostra bramada .
Antoneddu puru , su manzanu appena ischidadu , fit pessende chi su mese de Maiu , àeret pòtidu atìre allegria e bon’umòre a totu custa zente , a rallegrare ànimas e corpos de mannos e minores .
In Maiu , si cumintzat a bídes sas primas dies de sole chi caentat a beru sa carena e ti fàghet piaghere a istare a cuntattu chin sa natura .
Su mese e Maiu est prenu de milli colores e ti regalat profumos fortes , durches , delicados , e s’aria est prena de un’aroma chi ti fàghen sonniare a ogros abertos .
Antoneddu puru , ite potìat sonniare? Ite sonniat unu pitzinneddu de deghe annos? , niscu ite sonniat , nudda! , amore fortzis?!
Cando si che pesaìat dae lettu , su surrisu l’intraìat in lavras e in pibiristas , cuntentu che pasca solu po àer abertu su barcone de camera sua , faghènde intrare su sole a corfu siccu in totu sa carena , prontu a pigare de petus sa die noa chi fit arrivende .
Su mese ‘e Maiu , li fit amigu , lu faghìat prus ómine e prus bellu .
Fintzas s’ispregu de su bagnu , nde connoschìat pretzios e diffetos , dopo òras e òras coladas in d’ainnantis a isse , isperende de diventare mannu impresse-impresse .
Un’istiriada de sos musculos li faghìat b´des sos bitzipides , chi parìan creschende die dopo die ; una colada ‘e pettene velotze a sos pilos ifustos de aba , e prontu fit s’aspirante ómine a pigare de pettus sa die chi fit b’enzènde .
-Fra pagu , non mi pigat prus in ziru niune - si narìat in s’ispregu .
Tando , cuminzaìat a fàgher esertzizios po s’intender prus forte . Cussos fin sos rituales de d’onzi die , motivu in prus de pessare chi fit creschende . Su mundu li parìat suo e torraìat a pessare in coro sou :
“Chissai comente apo a èsser fra degh’annos”!
Tando Antoneddu , cuminzaìat a bolare trettemilia chin sos pessamentos suos , prenu a cuccuru de sonnios de amore chi mancu òghes e corfos tremìan su pitzinnu dae cussa fantasia .
Po isse fit normale , fit innamoradu de sa vida , ma ite chèret nàrrer a beru , a èsser innamoradu? ; andende a iscola fit allegru che pitzula , brullende chin totus chena istare unu minutu firmu in tretos suos .
Prus pagu allegru fit cando enìat s’òra de matematica .
Po isse fit fintzas normale pessare chi in s’iscola s’imparaìat s’Italianu e non su Sardu , totucantos in Pasada faeddaiammus su Sardu , totucantos però in s’iscola a mala gana , nos depiammus isfortzare a faeddare una lìmba chi non fit nostra . Ma cussas fin sas lezes de tando , una òrta brincada sa ianna de sa classe , tando fit normale a arreionare paris in sa lìmba chi connoschiammus . Tando non si tenìat prus difficortade a imprecare chin cudde o chin s’àteru o a faeddare chin sas amigheddas tuas , chena istrampulare in paralaus chi no ischias usare .
S’Ora de matematica Antoneddu , non la sighìat comente si depìat , ma sighìat bène chin sos ogros a Peppedda , chi mancu bi fit pessende a isse . Issa puru , atzoghillada chin sas amigheddas suas , tenìat pagu de pessare e prus pagu a cussas cosas . Fortzis , mancu lu cherìat , o fortzis fit solu aisettende chi Antoneddu bi l’àeret fatu presente?
Fortzis , sèmper fortzis , ma cale fortzis , niune fit aisettende nudda , né isse dae issa e né issa dae isse , fin cuntentos gai , s’únu chin s’àteru de èsseren paris : “chin sos pessamentos liberos de olare”
Tantu carchi die ad’a capitare s’occasione , cussu fit su pessamentu issoro , tranquillu , pulidu , sintzeru , chin pagas pretesas , naturale , gai comente son sos pitzinneddos .
Fortzis Antoneddu s’at a pònnes su coro in paghe e l’at a nàrrer:
-Ciao Peppè! – e issa siguramente at a rispondere :
-Ciao – , totu in cue , né de prus , né de mancu .
E tando? , tando nudda , ite cherides chi li niede Antoneddu? :
-Bessis’istasera a zogare in prata? -
-Bhò! , non d’isco! , fortzis! – , li rispondet Peppedda , apompindesilu in sos ogros e diventende ruia dae s’irgonza ; ma cale irgonza , dae s’amore , ca issa puru fit cotta , gai comente a isse .
Si son acurtziados s’únu a s’àteru chena mancu bi pessare . Deus non chèret , est peccadu istaìan pessende in sa fantasia issoro , ma tantu cras fit duminiga e si pòtìan bíder in crèia puru .
Andende a missa matzore , non si son pòtidos acurtziare , ca sa mama la mantenìat attaccada a costas peus de ìrighina .
Antroneddu , a su contrariu , fit torra a brincos , cuntentu solu de èsser a ziru e non custuidu in dommo sua , allegru , ca tantu l’at bista , e cussu li fit bastante po allugher su coro de milli isperas .
Peppedda , istaìat apompiende , ma non si tremìat , ma su surrisu de issa e cussa cara bella che unu frore ‘e maiu e chin cussas lavras prenas e ruias e cussos ogros lutzigod de unu colore irde-marrone , li prenaìan su coro e sas benas de una vampada de calore , faghèndelu intendere debile e forte a su matessi mamentu . Tando intendìat sos basos de issa subra , comente èsseren istàdos tentaculos de calamaru , unu ifatu a s’àteru .
Àteros amigheddos , àian za tentu su gustu de provare cussa sensatzione chi totus aisetammus chin passione , fortzis , calicune , at provadu carchi cosa de prus , sèmper fortzis , senz’àteru solu fàulas de sos mannos però .
In su tzentru istoricu de Posada , bi son sos postos si ti cheres tzapare chin sas amigheddas , zogas chind’úna fantasia ti paret de vivere a beru in una idda antiga , umbe sas pratas e sas carreras ti regalan un’iscena teatrale veramente istupenda . Cussos postos , mi fàghian perder su sensu de s’ispaziu e de su logu , lassendemi andare a fanatasias de sordados e de casteddos de s’antiga istória . Su prus però , nos zapaiammus in prata a zogare a curriza o a costoi-costoi .
Pasada po mene fit una idda prenu de misteru , chi b’aborta mi fàghiat times puru , po sos contos chi intendio dae sos mannos , ma ioghende tra nois minores , mascritos e fémieddas , t’indendis liberu che putzone o che anzelu in chelu . Pasada , mi fàghiat sonniare a ogros abertos , totu custa bellesa , non totus la tenìan , sos de sa traversa , un’àteru rione a pès de sa idda , so cumbintu , chi in cue , sos pitzinnos non tenìan su matessi nostru gustu e divertimentu .
Su chi nois pitzinnos cheriammus dae sa vida , fit solu cussu divertimentu , de èsser liberos de fàgher su chi cheriammus , chena timore de perúna manera .
Cando ses zoghende , sas òras colan in lestresa e non t’ammentas chi depes ghirare , sas òras , bolan chi paren putzones ioghende chin nois matessi ind’úna cursa morbosa de artza e fala e de curvas e curvigheddas , de inpinniadas e de discesas a piccu , fintzas a cando tue puru , non frattaìas sos zinugros o totu sas carena .
Totu custos zogos , faghìan diventare Pasada ancora prus misteriosa de su chi est. Nois puru , ammus contribuidu chin sos zogos nostros , a dare vida a una idda , chi oie no esistit prus , oie ides solu dommo boidas e muros chi t’ammentan un’istória ormai dae medas , no irmentigada , ma posta a banda . Cussos brincos nostros , prenaìan sas carreras de una realtade , la potías toccare , oie , ídes solu predas a boghes po èsseren carrazadas dae tzimentu armadu , issas puru , mortas ind’únu mortu tzentru istoricu .
Comente po incantu , ti ortas e t’agatas solu chin Peppedda , a brincos e a boghes che a tie matessi , issa puru allegra e cuntenta e chin su coro in paghe po èsseret paris a mie , cuntentos ambos duos de nos pòter istringher sa manu ioghende paris .
Dopo finidu s’incantu , t’amentas chi depes torrare a dommo e comente aberis sa ianna , ispintu dae unu desizu de pasta e regotu o de macarrones de punzu chin sugu de tamatas friscas , o menzus de bulurzones o de polpettas frintas , ti beccas imbezes unu bella surra de carches e de iscavanadas a cara e de corfos de tzinta .
Totu paris , torras a sa realtade , e Peppedda , che fit za irmentigada .
Una surra dade de coro , fio dae meda chi non pigaìo , mancu chèsseres furadu gai dae crèia , totu s’òro de sa Madonna ‘e su Succursu .
Ite iscusas tenìan sos meos de nàrres chi po fortza ‘e dovere , si depìan isfogare sa rabbia , chin chie curpa non tènet?
Sa curpa de nois pitzinnos est cussa de non cunprendes sos problemas de sos mannos , ma a nois , chie nos cumprendet? , Babbu Mannu?! .
Nois minores semmus custrintos a tènnes rispettu de sos mannos , chi chin s’aggressione issoro , nos chèren incurcher una filosofia arcàica e bàrbara , treamandada dae sos pisabios , una prepotentzia brutale a fora de sos confines de una ideolozia e de un’esistentzia chi oie est cambiende e chi no est prus comente a prima .
Cal’est su rispettu chi incurcan a nois minores? , unu rispettu , chi chèren torradu , ca issos e totu no àn gudidu ! , cale dovere? , cale rispettu? , nois su chi tenimmus torrammus!
Povera zente , povera zenìa , ind’únu mundu chi est cambiende , non b’at prus postu po cussos chi ùsan sa frusta e sa oghe russa , cussos son valores de una vida , ormai tramontada .
Antoneddu puru l’at cumpresu , cussa , siguramente fit s’úrtima surra umbe b’at lassadu , cavanos , cossas e nadigas , ma siguramente , non fit s’úrtima òrta su matessi , chi at sonniadu un mundu prus trancuillu e prus decorosu . Su chi depet fàghes commo Antoneddu , est cussu de ingullire su mossu a bula chena li che èssiret mancu piulu , istende barriluttu e chena nàrres mancu bhà!
Su notte , setidu de fronte sa ziminera , apompiende sa televisione , fit su continiu de sas sufferentzias suas . Chin milli pessamentos in conca ortulados a s’imbesse , faghìat fortza mastighende sas dentes , po non bogare lagrimas de dolore .
Andende in camera e lettu , chena mancu nàrres sa bona notte , m’ispozaìo impresse ca sa friscura de maiu , m’intraìat in costas .
A su frittu de su lettolu , mi torraìat in mente sos corfoss de tzinta irgarrigados a totu fortza aumbe ferit-ferit , ma poi a bellu a bellu , mi torraìan in mentes fintzas sos ogros e sos surrisos de Peppedda faghèndemi pigare sonnu . Fintzas si mi ortulaìo a manca e a destra de su lettu currende dae Casteddu a punta in bassu , e bolende artu a d’onzi iscalinada , pessaìas de iogare chin Peppedda in Casteddos fadados .
Commo , non mi tremaìo prus che canna , su respiru fit diventende prus trancuillu , non fit prus affannosu , e cando sa manu abbratzaìat cussu cabitale forte-forte , pessaìo , chi fintzas Peppedda in cussu mamentu , fit fàghende sa matessi cosa chin su sou .
In pagos minutos , su corpus ses liberadu de sas cadenas chi mi tenìat ligadu a carchi cosa , cherìo fuire e non bi la faghìo , cherìo curres , ma istaìo in su matessi logu pessende chi calicune fit benzende a mi fàghes carchi cosa , ma apustis de totu custu movimentu , mi so tzapadu chin Peppedda mantesos manu-manu e abbratzendenos , pigaiammus su olu , lontanu , sèmpes prus a subra , sèmpes prus in artu , asendela a sa manu , a su trugu , in cossas , in palas , in matta , in petorras , in urigras , a bucca , nos semmus intesos pigare in’ampilu dae sa currente , sighidos dae putzones chi parìan imbriagos , ghettendenos fotzas de frores , cuntentos e appagados nois puru che a issos etotu, de nos bíder gràtzias a Deus , tot’ar duos : “liberos de olare” .